Stradioti (ή stratioti, απο το ελληνικό στρατιώτης) ήταν ένοπλα μισθοφορικά σώματα στην υπηρεσία των Βενετών κυρίως απο τον ελλαδικό χώρο, και ιδιαίτερα απο την Πελοπόννησο όπου η βενετσιάνικη παρουσία ήταν πολύ έντονη.
Ο Σάθας τον 19ο αιώνα αφιέρωσε τεράστιο κόπο ώστε να φτάσουν σε μας σήμερα αρχεία των βενετικών αρχών με πολλές πληροφορίες για αυτό το τυπικό βαλκανικό μισθοφορικό σώμα, που εξειδικευόταν στον άτακτο πόλεμο αν και στην Ευρώπη χρησιμοποιήθηκαν και σε μεγάλες μάχες, όπως στη μάχη του Φόρνοβο.Εδώ, επειδή μας ενδιαφέρει η ιστορία των επωνύμων, θα παραθέσουμε μια λίστα απο ονοματεπώνυμα Στρατιωτών απο διάφορους τόμους του ογκωδέστατου έργου του Σάθα Μνημεία ελληνικής ιστορίας: Documents inedits relatifs a l'histoire de la Grece au moyen age, του 16ου αιώνα.
Αγάλης
|
Michali Agali
|
Αγιοπαντίτης
|
Christodulo Agiopanditi
|
Αλεξόπουλος
|
Thodaro Alexopulo
|
Αλιπράντος
|
Nadal Aliprando
|
Αρμέσης
|
Janni Armessi
|
Βαλάμης
|
Stamati Vallami
|
Βαρυμπόμπης
|
Gigni Varibombi
|
Βερβέρης
|
Nicolo Ververi
|
Βλαντής
|
Dossa Vladi
|
Βλάχος
|
Zorzi Vlacho
|
Γαμπιέρας;
|
Alessio Gambiera
|
Γιαλινάς
|
Zuan Gialina
|
Γιαννούλης
|
Zorzi Janulli
|
Γκέρμπεσης
|
Mexa Gerbessi
|
Γολέμης
|
Pasqual Gholemi
|
Γραμματικόπουλος
|
Zuan Gramaticopolo
|
Γράψας
|
Palumba Crapsa
|
Γριμάνης
|
Dima Grimani
|
Δάρας
|
Zuan Dara
|
Δράγκιζας
|
Nicola Drangriza
|
Δράμεσης
|
Lecha Dramassi
|
Ζαπάντης
|
Leca Xapandi
|
Ζόγας
|
Gini Soga
|
Ζωγράφος
|
Stephano Sograffo
|
Ίσαρης
|
Nicola Issari
|
Καβαλάρης
|
Zorzi Cavallari
|
Καβαλέσης
|
Marco Cavalesi
|
Κακαβάς
|
Nica Cacava
|
Κάκοσης
|
Thodaro Cacosi
|
Καλέντζης
|
Guma Galengi
|
Καλιφώνης
|
Philippo Califoni
|
Καμπάσης
|
Progono Cambassi
|
Καντρέβας
|
Domenego Candreva
|
Καπαρέλης
|
Vreto Capareli
|
Καράτουλας
|
Progano Caratola
|
Καρδατάς
|
Canachi Cardata
|
Κασνέσης
|
Gigni Casnessi
|
Καταβάτης
|
Marco Catavati
|
Κέκης
|
Mada Checchi
|
Κλαδάρος
|
Zorzi Cladaro
|
Κλαδάς
|
Teodoro Clada
|
Κλημέντης
|
Stigni Clemendi
|
Κλιμάκης
|
Dimitri Climachi
|
Κλισιάς ;
|
Constantin Clisia
|
Κλοκάρης
|
Jani Clocari
|
Κλώσσης
|
Chalenzi Clossi
|
Κοίλιαρης
|
Zanachi Chiliari
|
Κόκκινος
|
Zorzi Cocchino
|
Κόκλας
|
Vielmo Cocla
|
Κόκοτος
|
Theodoro Cocoto
|
Κοκρίδας
|
Dimitro Cochrida
|
Κομποθέκρας
|
Andrea Compotechara
|
Κόντης
|
Comino Condi
|
Κοντομύτης
|
Stamati Condomiti
|
Κορωναίος
|
Zuan Coroneo
|
Κοτούβαλης
|
Zuan Cotuvali
|
Κούκης
|
Vreto Cuci
|
Κουρτέσης
|
Zorzi Curtessi
|
Κούσιας
|
Dimitri Cussia
|
Κράνος
|
Lazaro Crano
|
Κριεκούκης
|
Zuan Creocucchi
|
Κριεμπάρδης
|
Joni Chriebardi
|
Κώμης
|
Joni Comi
|
Λαλιώτης
|
Theodoro Laloti
|
Λάλουκας
|
Zuan Lalucha
|
Λαμπέτης
|
Zorzi Lambeti
|
Λάτας
|
Micha Lata
|
Λογοθέτης
|
Lecca Logotheti
|
Λόξας
|
Nicolo Loxa
|
Λόπεσης
|
Nica Lopesi
|
Λουκέσης
|
Jani Luchesi
|
Λούκισας
|
Proghono Luchissa
|
Λούσης
|
Micha Lusi
|
Λυκουρέσης
|
Andrea Licuressi
|
Μαζαράκης
|
Stigni Masaracchi
|
Μάζης
|
Andrea Maxi
|
Μακρυπόδης
|
Zorzi Macripodi
|
Μάνεσης
|
Lecho Manessi
|
Μανιάτης
|
Vasili Magnati
|
Μανουρέσης
|
Dima Manuressi
|
Μαρίζας
|
Dima Mariza
|
Μαυρέσης
|
Andrea Mavressi
|
Μαυρίκης
|
Stamati Maurichi
|
Μαυρογιάννης
|
Anzolo Mavrojani
|
Μελέτης
|
Nicolo Meletti
|
Μεταξάς
|
Giacomo Mettaxa
|
Μορος
|
Francesco Moro
|
Μουζάκης
|
Zorzi Musacchi
|
Μουρμούρης
|
Zorzi Murmuri
|
Μπάρδης
|
Mira Bardi
|
Μπαρμπάτης
|
Lecha Barbati
|
Μπαρμπάτης
|
Tonda Barbati
|
Μπάρτζης
|
Lecha Barzi
|
Μπάστας
|
Petro Basta
|
Μπεντένης
|
Progano Bedegni
|
Μπογδάνης
|
Grimani Bogdani
|
Μπόρσας
|
Leca Borsa
|
Μπούας
|
Guma Bua
|
Μπούζης
|
Stigni Buxi
|
Μπουζίκης
|
Repossius Busichius
|
Μπούκουρας
|
Guma Bucura
|
Μπόχαλης
|
Constantin Bocali
|
Νικολίτζης
|
Andrea Nicolizi
|
Ντάιζας ;
|
Lecha Daiza
|
Παλαιολόγος
|
Manoli Paleologo
|
Παναρίτης
|
Gigni Panariti
|
Περλεστίνος
|
Demetrio Perlestino
|
Πέττας
|
Donato Petta
|
Πικέρνης
|
Piero Pichierni
|
Πλέσσας
|
Janni Plessa
|
Πρίφτης
|
Andrea Prifti
|
Προγόνος
|
Progono
|
Προκόπης
|
Dimo Procopi
|
Ράλλης
|
Teodoro Rali
|
Ρεμπέκας
|
Vreto Rebecha
|
Ρένεσης
|
Costa Renessi
|
Ρώμεσης
|
Zorzi Romassi
|
Σαραβάλης
|
Nicolo Seravalle
|
Σαρακίνης
|
Zorzi Sarachini
|
Σέρβος
|
Francesco Servo
|
Σκιαδάς
|
Pietro Schiada
|
Σκιαδόπουλος
|
Manoli Schiadopolo
|
Σκληρής
|
Giogni Scliri
|
Σκούρας
|
Tonda Scura
|
Σούλης
|
Giogni Suli
|
Σπάτας
|
Teodoro Spata
|
Σπηλιώτης
|
Michali Spilioti
|
Στεφάνης
|
Paulo Stefani
|
Στιμάγκας
|
Nicolo Stamanga
|
Στραβάκης
|
Papa Stravachi
|
Στρούζας
|
Zuan Struza
|
Σχηματάρης
|
Zorzi Schimatari
|
Τάτσης
|
Leca Tacci
|
Τζαγκαρόπουλος
|
Thodaro Zancharopulo
|
Τόσκεσης
|
Nica Toschessi
|
Τραχανιώτης
|
Nicolao Tracagnoti
|
Τσαμαντάς
|
Gigni Zamanda
|
Φλόκας
|
Vreto Flocha
|
Φράτης
|
Zuan Frati
|
Χαϊκάλης
|
Micha Caychali
|
Χαλαμπρέζας
|
Andrea Calambrese
|
Χέλμης
|
Costa Chelmi
|
Ψάρης
|
Dimitri Psari
|
Ψεντάκης
|
Stati Psendachi
|
Παρατηρούμε εύκολα οτι το μεγαλύτερο ποσοστό των Στρατιωτών φέρει ονόματα και επώνυμα με εμφανή αρβανίτικη προέλευση. Είναι ήδη γνωστό οτι στα σώματα αυτά οι Αρβανίτες της Πελοποννήσου αποτέλεσαν χρήσιμο ανθρώπινο δυναμικό των βενετσιάνικων συμφερόντων στον Μοριά και όχι μόνο. Υπάρχουν αρκετά ονοματεπώνυμα προφανώς Ελλήνων μισθοφόρων όπως Θόδωρος Τζαγκαρόπουλος, Μιχάλης Σπηλιώτης, Μανώλης Παλαιολόγος, Θεόδωρος Ράλλης, Φίλιππος Καλιφώνης, Σταμάτης Μαυρίκης, Άντζολος(;) Μαυρογιάννης, Νικολός Μελέτης, Γιακουμής Μεταξάς , Σταμάτης Κοντομύτης, Γιάννης Κορωναίος, Θεόδωρος Κλαδάς, Καταβάτης, Καβαλάρης, Στέφανος Ζωγράφος, Θόδωρος Αλεξόπουλος, Χριστόδουλος Αγιοπαντίτης, Μιχάλης Αγάλης κ.α.
Η πλειοψηφία όμως είναι αρβανίτικης προέλευσης, και πάρα πολλά είναι αυτά τα επώνυμα που έχουν δώσει ονόματα σε χωριά της Πελοποννήσου και της Αττικοβοιωτίας, είτε γιατί εκεί εγκαταστάθηκαν οι φάρες αυτές στα πρώτα μεταναστευτικά κύματα των Αρβανιτών(βλ. Σπάτα Αττικής) είτε γιατί έρημοι τόποι αποδόθηκαν ως πρόνοιες(απο Βενετούς και σε ομάδες οικογενειών με τον ίδιο επώνυμο ή με αρχηγό της «κατούνας» με το συγκεκριμένο επώνυμο.
Πολλά απο αυτά τα επώνυμα απαντώνται σήμερα στα Ιόνια νησιά όπου τον 15-16 αιώνα βρήκαν άσυλο εκατοντάδες Στρατιώτες μαζί με τις οικογένειές τους όταν η Βενετία έχασε και τα παραδοσιακά της στηρίγματα, φρούρια κλειδιά όπως την Κορώνη, Μεθώνη, Μονεμβασιά, Ναύπλιο κ.α..
