Προσφυγική...Ερμούπολη

 Πέρασαν μήνες απο την τελευταία φορά που μοιράστηκα μαζί  σας πληροφορίες για τα επίθετά των Ελλήνων και την ιστορία τους. Ελπίζω να το επιτρέψουν οι συνθήκες το ιστολόγιο να ενημερώνεται τακτικά.

 Μετά την Καταστροφή της Χίου, αλλά και καθόλη τη διάρκεια της Επανάστασης η Σύρος, και συγκεκριμένα η ταχύτατα αναπτυσσόμενη Ερμούπολη, που επρόκειτο να πρωταγωνιστήσει στην εμπορική ζωή της Ελλάδας του 19^ου αιώνα, υπήρξε τόπος υποδοχής προσφύγων απο πολλά μέρη του ελληνικού κόσμου που είτε ήταν υπο εξέγερση (Μοριάς, Ύδρα κ.α.) είτε δεν είχαν καμία ελπίδα να απελευθερωθούν( Σμύρνη, Χίος, Μακεδονία κ.α.) .  

 Αξιοσημείωτο είναι οτι ο πληθυσμός της Ερμούπολης μόνο, το 1828 (σύμφωνα με την απογραφή που έγινε απο την Δημογεροντία, βλ. Έγγραφα Δημογ. Ερμούπολη, αρ.524 του 1828 ), είχε φτάσει περίπου στις 15.000 . Συγκεκριμένα η προέλευση των κατοίκων της πρωτεύουσας, εκτός των ντόπιων ήταν:

Χίοι   .   .   .   .   .   .   .   .   .   .   .4500

Ρουμελιώτες   .   .   .   .   .   .   .1000

Σμυρναίοι   .  .   .   .   .   .    .    .1500

Κυδωνιάτες/Μοσχονήσιοι. . .2000

Ψαριανοί   .   .   .   .   .   .   .   .  .250

Επτανήσιοι.   . .   .    .    .    .   . 500

Ετεροεθνείς .   .    .    .    .   .   .200

Πολίτες   .     .    .     .     .    .    .1000

Πελοποννήσιοι   .   .    .    .     .1000

Υδραίοι    .    .     .    .     .    .    .200

Αιγαιοπελαγίτες .  .    .   .   .  .2600

Παρακάτω παραθέτω τα επώνυμα των όλων οικογενειών απο τη Χίο που βρίσκονται μέλη τους να υπογράφουν αίτηση προν τον κυβερνήτη Καποδίστρια το 1829:

Αγέλαστος	Μπίλης
Αγκερέτος	Μύρας
Αντωνίου	Μυρωνίδης
Απαλύρας	Μυταράκης
Αργέντης	Νακάσης
Αρφάνης	Νεγρεπόντες
Αρχοντής	Νικόλας
Αυγερινός	Νικολάκης
Βακας	Νικολιας
Βαλεντής	Νιώτης
Βαφιάδης	Ντζίφος
Βιόλος	Ξανθόπουλος
Βοληκας	Ξετές
Βουργαράκης	Οικονομίδης
Βούρος	Παΐδας
Βουρουκλάς	Πανοριος
Γαλάτης	Παντελιός
Γάφος	Παπαδόπουλος
Γεννάδης	Παρασκεβάς
Γιαλούρης	Παρπαρίας
Γιαννακόπουλος	Παρώδης
Γιασεμολαδάς	Πασουμάς
Γιούκας	Πασπάτης
Γιούργας	Πατελούλος
Γλαράκης	Πατουνας
Γλύκας	Παυλίδης
Γρυμάλτης	Πεινιατέλης
Δαμαλάς	Πετασος
Δάρας	Πέτζος
Δέρριος	Πετράκης
Δεσποτάκης	Πετροκόκκινος
Δημητριάδης	Πήθης
Διατζήντος	Πίσσας
Δόντιας	Πιφανος
Εμμανουήλ	Πλατίδης
Ευμορφόπουλος	Πλατύς
Ζαουριανός	Πολυριαλάς
Ζαραχάνης	Πολυχρονιάδης
Ζαφιράκης	Πουλλάκης
Ζερβος	Πουρνιας
Ζερβουδάκης	Πούρπουρας
Ζερλέντης	Πρασσακάκης
Ζολώτας	Πρώιος
Ζυγομαλάς	Πυταγούλης
Ζωγράφος	Ράλλης
Θεριέλης (;)	Ραφαέλης
Καζαζης	Ροδοκανάκης
Καζανόβα	Ροΐδης
Κακανίκος	Σαγκαλας
Καλαμάρης	Σαλβάγος
Καλβοκορέσης	Σαλιάρης
Καλημέρης	Σαργός
Καλίτζης	Σεκιάρης
Καλληπέτης	Σελιανός
Καλόγνωμος	Σιδερικούδης
Καλουτάς	Σίμος
Κάππαρης	Σκαραμαγκάς
Καπώνης	Σκορδιάς
Καραβανάκης	Σμυρνιούδης
Καράλης	Σουσουρής
Καραολάνης	Σπανούδης
Καργάκης	Στεφανάκης
Καρδαμυλίτης	Στρογγυλάκης
Καρυδιάς	Συνετάκης
Κάτζαρης	Σύψωμος
Κατινάκης	Σωτηράκης
Κατλάς	Τατανης
Κίκικρης	Τελεβιτο
Κλίμης	Τζιμπής
Κόβας	Τζιτζινιας
Κογιας	Τζουρης
Κοκκάλης	Τζούρος
Κοκκινάκης	Τριπούσης
Κοντόσταυλος	Τρόπος
Κορέσης	Φακίρης
Κουβελάς	Φαρμάκης
Κουλμάσης	Φιορέντης
Κουμάκης	Φουρναράκης
Κουριαλης	Φουστανάς
Κουρουνιώτης	Φραγγόπουλος
Κουρπάς	Φραγκάκης
Κωνσταντουλάκης	Φραγκιάς
Λαγούτης	Φραράκης
Λαγωνικός	Φωτηνιάς
Λέλης	Χαλικας
Λούκος	Χαρτουλάρης
Λουτράρης	Χίος
Μαγιοράκης	Χουλής
Μάγκος	Χουμής
Μαθιός	Χρυσοβελώνης
Μάμουκας	Ψιάκης
Μανούσος	Ψύχας
Μάξιμος	Ψωμάκης
Μαρινάκης
Μαρούτζης
Μασκας
Μαυράκης
Μαυρηδώγλους
Μαυρογορδάτος
Μαύρος
Μαχαιράς
Μπαρμπόνης

Η πλειοψηφία των επωνύμων αυτών έχουν ελληνική καταγωγή(ή «ελληνόθετα») αλλά υπάρχουν και επώνυμα που έλκουν την καταγωγή τους σε απογόνους δυτικών ευγενικών και μη οικογενειών που είτε ορθόδοξοι είτε καθολικοί είχαν εξελληνιστεί πλήρως με το πέρασμα των αιώνων (π.χ. Αργέντης, Καζανόβα, Γρυμάλτης κ.α.). Στην επόμενη δημοσίευση θα προσπαθήσουμε να δείξουμε την καταγωγή επωνύμων που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά τη διάρκεια της «δυτικοκρατίας» στο Αιγαίο.

Συμπληρώνοντας, παραθέτω και μερικά επώνυμα προσφύγων απο άλλες περιοχές  όπως Σμύρνη (Πετρίτζη, Καραγιαννάκη, Γεραλοπούλων, Παπαδούκα κλπ), Κυδωνιές (Ζωντανοί, Κεντερτζόγλου, Ισμυρλή, Φραγκόπουλου, Κουϊμζέλη, Ανδρέου κλπ), Θεσσαλία ( Κανιονέρης, Μάκαρης, Ξηραδάκης, Κασσαβέτης, Χατζηαδάμ, Αποστόλου, Πολυμέρης, Αποστολίδης, Οικονόμου κλπ), Μακεδονία (Λαδόπουλος, Πάϊκος, Κοντός, Μελισταγής, Ίβος, Νέντοβικ, Ιωάννόπουλος, Βικέλας, Δούκας κλπ), Ψαρά (Παπανικολήδες, Βαλαβάνος, Δομεστίνος, Παππά, Φιλίνης, Κεφάλας, Γιάνναρος, Μήκαρος, Χειλάς, Καλάρης, Χατζηαλεξανδρής, Κώης, Καλημέρης, Καψόκολος, Βουρέκας, Βαρβαρέσος, Σκορδής, Κουρκούτης, Μιτάρας κλπ), Ύδρα (Κοσμάς, Νίκας, Ελευθερίου, Κοσκορόζης, Γιουρδής, Μάρκος, Ποριώτης κλπ), Κρήτη (Καλέργης, Μαριδάκης, Μαγκάκης, Αλφιεράκης, Σβεστάρχης, Φουρναράκης, Ποθητός κλπ), Ρόδος (Κάζηρας, Κωνσταντίνου κλπ) , Μιτυλήνη (Ευστρατίου, Σκαμπαβίας, Δημητρίου), Ήπειρος (Μπαμπαγιώτης κλπ).

-Ιστορία της νήσου Σύρου απο των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι των καθ’ημάς, Τιμολέων Αμπελάς, 1874.

Επώνυμα του παρελθόντος-Σαντζάκι Ευρίπου-Αρβανιτοχώρια,1528/9

Παρακάτω παραθέτω τα ονοματεπώνυμα των αρχηγών των νοικοκυριών ανα χωριό που καταγράφηκαν στην οθωμανική απογραφή του 1528-9 στο σαντζάκι της Ευρίπου, συμπεριλαμβανομένων χαρακτηρισμένων αρβανίτικων χωριών της Αττικής και της Βοιωτίας που άνηκαν σ’αυτό το σαντζάκι.

Χωριό(karye) Δάρδιζα Αναστάσιμο, αρβανίτικο, 4 σπίτια, βιλαέτι Αθήνας.(Ο οικισμός δεν υπάρχει σήμερα,μάλλον πρόκειται για την ομώνυμη περιοχή στους πρόποδες της Πάρνηθας, κοντά στο στρατόπεδο "Καποτά" * )  

Istin Palusa, Gini Palusa, Mitra Palusa, Panyura Palusa

Χωριό Iston Ivirana(Βρανά), αρβανίτικο, 22 σπίτια, βιλαέτι Αθήνας.(Πρόκειται για τον οικισμο Βρανά κοντά στο Μαραθώνα)

Borgono Ivrana, Dima Ispata, Yorgi Ispata, Todor Muzaki, Petro Istamatopulo, Istoya Ispata, Leka Ispata, Domenika Ispata, Dimo Orfano, Pandi Ispata, Meksa Ispata, Yorgi Ispata, Gini Ispata, Leka Manesi, Dima Ispata, Gini Kotomula, Dima Ispata, Meksa Ispata, Yorgi Istefano, Tuda Parfirya, Leka Ispata, Andiriya Mankino, χήρα Lula.

Χωριό Yorgi Lopesi, αρβανίτικο, 6 σπίτια, βιλαέτι Αθήνας. (Η σημερινή Παιανία)

Andiriya Lopesi, Andiriya Lopesi, Kosta Lopesi, Dima Pandi, …, χήρα Angeliro, χήρα Matida.

Χωριό Yani Radu, 8 σπίτια, βιλαέτι Αθήνας. (Άγνωστη η θέση του χωριού αυτού).

Yorgi Radu, Istefano Pelekano, Guma Pelekano, Dima Pelekano, Gini Pelekano, Yorgi Buluka, Istefano Pelekano, Petro Pelekano, χήρα Bila.

Χωριό Yorgi Istamad, αρβανίτικο, 19 σπίτια, βιλαέτι Αθήνας. (Η σημερινή Σταμάτα)

Yorgi Istamad, Kosta Istamad, Miho Istamad, Leka Istamad, Nikola Ispilya, Zahi Kanca, Aleksi Kanca, Gini Lopesi, Kosta Istamad, Todor Ispilya, Minho Ispilya, Yula Istamad, Mihal Istamad, Dima Istamad, Gini Istamad, Istefano Kanco, Yorgi Petro, Yorgi Miho, Yula Istamad, χήρα Gota, χήρα Bila.

Χωριό Leka Zisi, αρβανίτικο, 25 σπίτια, βιλαέτι Αθήνας. (Άγνωστη η θέση του)

Todor Manol, Andiriya Suli, Gini Beki, Petro Madesi, Porgono Suli, Pavlo Suli, Yorgi Kuki, Kozma Lunca, Gini Armata, Gini Suli, Gini Beki, Andiriya Mano, Yani Pandi, Dimitri Kuci, Todor Suli, Gini Lunci, Istefano Suli, Yorgi Suli, Yani Uzgur, Göni Suli, Göni Mandas, Mitra Suli, Yorgi Suli, Asorito Kuki, χήρες Valesa, Marta, Kuka.

Χωριό Zeli, αρβανίτικο, σπίτια 6, βιλαέτι Αθήνας. (Άγνωστη η θέση του)

Yani Anusi, Leka Haykal, Domenika Zeli, Mitra Zeli, Mihal Lisyadi, Todor Mazi, χήρα Mika.

Χωριό Gini Haykal, αρβανίτικο, 15 σπίτια, βιλαέτι Αθήνας. (Άγνωστη η θέση του)

Kosta Likofrid, Nikola Nikofrid, Mihal Haykal, …, Yorgi Haykal, Minho Hayikal, Kosta Pali, Yorgi Nika, χήρες Marina, Porgono.

Χωριό Meksa Buğa, αρβανίτικο, 40 σπίτια, βιλαέτι Αθήνας. (Μπούγα, το σημερινό Ασπροχώρι)

Göni Rapsomati, Luka Zoryano, Kosta Mikalyano, Gini Arfano, Petro Ipsari, Andiriya Gini, Gini Ipsari, Gini Kacaro, Todor Rapsomati, Todor Kacaro, Nikola Kacaro, Nikola Pala, Dima Zoryano, Yorgi Sivasto, Nikola Ipsari, Dima Zoryano, Mihal Mihalic, Nicola Mihalic, Kovar Loga, Yorgi Loga, Cani Loga, Meksa Loga, Göni Rapsomati, Dima Mihalic, Andiriya Kacaro, Dima Kacaro, Mitro Kacaro, Logi Petrinaki, Leka Kiryako, Neri Pala, Göni Pala, Yorgi Zoryano, Yani Balina, Yorgi Leka

Χωριό Mazi Livadi, αρβανίτικο, 18 σπίτια, βιλαέτι Θήβας. (Σημερινό Μάζι)

Dima Mazi, Göni Mazi, Leka Mazi, Vali Kalona, Marko Mazi, Leka Mazi, Roni Mazi, Göni Mazi, Gini Mazi, Dima Iskarmituli, Yani Iskarmituli, Petro Kalona, Gini Kalona, Gini Mazi, Markesi Mazi, Göni Mazi.

Χωριό Dusa ή Hosa, αρβανίτικο, 16 σπίτια, βιλαέτι Θήβας. ( Το σημερινό χωριο Δούσια ή το χωριό Χώστια)

Musa Dusa, Sini Dusa, Muzaki Dusa, Gini Dusa, Dimitri Dusa, Kosta Vunduka, Lazaro Vunduka, Yani Vunduka, Nikola Korofar, Yani Korfar, Dima Korofar, Yani Dusa, Yani Muratid, Todor Petriyandi, Göni Vundukar, Leka Dusa, Nikola Kondona, χήρα Aneza.

Χωριό Τάτιζα, αρβανίτικο, 31 σπίτια, βιλαέτι Θήβας. (Καλύβια Τάτιζας ή Λούτσα Τάτιζας).

Yorgi Tatiza, Domenika Tatiza, Kosta Tatiza, Dima Tatiza, Nikola Tatiza, Filipa Tatiza, Nikola Kalofota, Dima Kazma, Asorito Kalifoti, Andiriya Kalifoti, Dima Kalatatiza, Todor Ispandina, Yorgi Ispata, Gini Likuras, Dima Kalifoti, Karisi Tatiza, Nikola Ispata, Nikola Kazma, Kosta Tatiza, Lazar Ispata, Gini Harma, Lazaro Mika, Andiriya Harma , Lazaro Ispata, Kosta Nika, Dima Kalifoti, Lazar Ispata, Leka Ispata, Nikola Carku, Nikola Carka, Asorito Kalifoti, εργένηδες Sindero Tatiza, Domenika Harma, χήρα Filipa.

Χωριό Kokla Mazi, αρβανίτικο, 71 σπίτια, βιλαέτι Θήβας. (Το χωριό Κόκλα, σημερ. Πλαταιές).

Nikola Mazara, Nikola Bezani, Kozma Bezani,  Göni Randisa, Nikola Nikifor, Gini Nikifor, Aleksi Cana, Yani Aleksi, Yorgi Dima, Leka Kokla, Asorito Korsimino, Leka Pastra, Dima Lazaro, Kozma Firango, Leka Buga, Dima Leka, Martino Frango, Domonika Yani, Lazaro Yorgi, Manil Andiriya,  Göni Leka, Todor Drapisa, Gini Dima, Toma Firango, Dima Belikri, Dima Rici, Papa Yorgi, Göni Asorito, Leka Laci, Yorgi Ranepisa, Meksa Kapandali, Istefano Buga, Istona Karameri, Yunda Ranepisa, Kosta Ranepisa, Belikri Arfano, Todor Zisi, Yorgi Drazi, Dima Kondi, Todor Metaksa, Andiriya Avlokisi, Duka Firanko, Dima Kokla, Yorgi Gurgulidi, Göni Gulami, Miha Gulami, Isevasto Melisino, Marko Gulami, Yani Makripodi, Gini Istura, Lazaro Gurugulidi, Asorito Mazi, Andiriya Mazi , Gini Mazaraki, Goni Mazi, Gini Kuresa, Yorgi Lazaro, Nikola Meksa, Asorito Ikseno, Lazaro Orfano, Yorgi Soyimiri, Mitra Muzaki, Nikola Muzaki, Dima Muzaki, Petro Sasi, Duka Gulami, Göni Korsimino, χήρες Kali, Lukati και Iskeva.

---------------------------------------------------------  ------------------------------------------------------

- rural and urban population in the sancak of euripos in the early 16th century, evangelia balta,  εταιρείαευβοϊκών σπουδών, αθήνα,1992.

*Ευχαριστώ τον φίλο Αθανάσιο Α. για την πληροφορία, όσον αφορά τη θέση που έχει επιβιώσει ως τοπωνύμιο σήμερα.